Laatst vroeg ik iemand die ik ken of ze me warm in contact wilde brengen met haar makelaar. Ik wilde hem iets vragen over de huizenmarkt in een bepaalde plaats. Ze liet weten dat ik contact met hem mocht opnemen en stuurde me zijn naam en het algemene nummer van het makelaarskantoor. Alleen was dat niet wat ik bedoelde. Ik wilde juist via haar geïntroduceerd worden, niet zelf koud een kantoor bellen.
Dus ik bedankte haar en zei dat ik het op deze manier niet ging doen. Dat was simpelweg niet mijn insteek. Mijn antwoord klopte voor mij en rationeel was er eigenlijk helemaal niets ingewikkelds aan. En toch voelde ik me daarna schuldig. Had ik het anders moeten zeggen? Was ik ondankbaar? Had ik niet gewoon even moeten bellen? Voor je het weet ben je alweer bezig je eigen nee te repareren. Nog wat uitleg erbij, misschien toch maar doen. Voor de zekerheid nog een kleine halve A4 om vooral duidelijk te maken dat je écht best een aardig mens bent.
En daar gaat het volgens mij vaak mis. Niet bij het nee zeggen, maar bij wat we daarna met dat schuldgevoel doen. We behandelen het alsof het bewijs is. Ik voel me schuldig, dus ik zal wel iets verkeerd hebben gedaan. Maar een gevoel is geen feitencheck. Soms voel je juist ongemak omdat je iets anders doet dan je gewend bent. Omdat je niet automatisch meegaat, jezelf aanpast of alsnog ja zegt om dat vervelende gevoel maar kwijt te zijn.
Je kunt dat rationeel allemaal prima begrijpen en toch iedere keer dezelfde reactie krijgen. Dat zie ik ook bij vrouwen die ik begeleid. Slim, reflectief, verantwoordelijk en heel goed in staat om uit te leggen waarom ze iets doen. Ze weten echt wel dat ze nee mogen zeggen. Ze weten ook dat ze niet verantwoordelijk zijn voor ieders teleurstelling. En toch schiet er iets in de oude stand zodra ze daadwerkelijk een andere keuze maken. Begrijpen is blijkbaar niet altijd hetzelfde als veranderen.
Dat is precies waarom ik niet alleen met praten werk. Praten kan veel inzicht geven en dat is waardevol, maar inzicht alleen verandert niet automatisch wat jarenlang is ingesleten. Ik wil iemand niet alleen leren om steeds slimmer met hetzelfde patroon om te gaan. Ik wil onderzoeken waar het vandaan komt en het daar aanpakken. Daarom combineer ik coaching met lichaamsgericht en systemisch werk en betrek ik ook emoties en oude, vaak onbewuste patronen. Niet alleen symptoombestrijding of een nieuw trucje voor het volgende lastige gesprek, maar werken aan de oorzaak zodat het patroon zelf duurzaam kan veranderen.
Voor mij geeft het lichaam daarin vaak waardevolle informatie. Je hoofd kan allang zeggen dat er niets aan de hand is, terwijl je lijf ondertussen spanning, onrust of ongemak laat voelen. Ik zie dat niet als een soort magische waarheidsmachine en ook niet als verklaring voor iedere lichamelijke klacht. Lichamelijke klachten kunnen allerlei oorzaken hebben en moeten waar nodig medisch worden beoordeeld. Maar in mijn werk neem ik signalen van het lichaam wel serieus, juist omdat ze soms iets laten merken waar je hoofd nog heel behendig overheen praat.
Dus als je na een nee meteen schuld voelt, hoef je dat gevoel niet automatisch op te lossen door alsnog ja te zeggen. Misschien is de interessantere vraag niet hoe je dat schuldgevoel zo snel mogelijk weg krijgt, maar waarom deze keuze blijkbaar zoveel oproept terwijl je rationeel weet dat hij voor jou klopt. Wat wordt hier geraakt? Waar ken je deze reactie van? En ben je nu werkelijk iets verkeerd aan het doen, of doe je eindelijk iets anders?
Je hoeft niet eerst drie dagen te piekeren, een extra uitleg te sturen of alsnog te doen wat je eigenlijk niet wilde om te bewijzen dat je een goed mens bent. Soms is een nee gewoon een nee. En soms vertelt het schuldgevoel dat daarna opkomt vooral dat een oud patroon nog even moet wennen aan het feit dat jij niet meer automatisch doet wat je altijd deed.
Herken je dat je rationeel precies weet wat je anders wilt doen, maar toch steeds in hetzelfde patroon terechtkomt?
In mijn begeleiding kijken we niet alleen naar wat je anders kunt dóén, maar juist ook naar wat eronder ligt. Zodat je niet alleen beter met het patroon leert omgaan, maar er duurzaam iets kan veranderen.