Vandaag kreeg ik weer een appje van een vrouw die ik begeleid. “Mezelf op de eerste plaats zetten blijft lastig.” Gisteren hoorde ik bijna hetzelfde in andere woorden. “Grenzen aangeven blijft gewoon echt een uitdaging.”
En precies dát zie ik steeds opnieuw bij ambitieuze vrouwen. Niet dat ze niet weten wat verstandig zou zijn. Integendeel. Ze kunnen meestal haarfijn uitleggen waar het misgaat, waarom ze te veel op hun bord hebben en wat ze eigenlijk anders zouden willen doen. Hun hoofd heeft de analyse vaak al drie keer af. De praktijk werkt alleen niet altijd zo gezellig mee.
Wat mij daarin raakt, is hoe lang juist deze vrouwen kunnen doorgaan zonder om hulp te vragen. Omdat ze nog functioneren. Omdat ze hun werk goed doen. Omdat thuis veel blijft draaien. Omdat anderen hen zien als sterk, verantwoordelijk en betrouwbaar. En omdat ze zelf denken dat het dus blijkbaar nog wel gaat.
En ik wil daar ook iets heel persoonlijks over zeggen. Ik word er gewoon verdrietig van dat zoveel vrouwen zich schuldig voelen wanneer ze voor hun eigen geluk kiezen. Dat ze prima voor iedereen klaar kunnen staan, maar zodra ze zichzelf serieus nemen, ineens gaan twijfelen of dat wel mag.
Wat is eigenlijk het ergste wat er kan gebeuren als je voor jezelf kiest? Waar zit die angst precies? Dat iemand teleurgesteld is? Dat iemand iets van je vindt? Dat je even niet degene bent die alles opvangt? We zijn soms verrassend loyaal aan iedereen behalve aan onszelf.
Dat is een van de redenen waarom ik dit werk doe. Omdat ik keer op keer zie dat veel aankunnen iets heel anders is dan dat het ook goed met je gaat. Je kunt sterk zijn én moe. Je kunt verantwoordelijk zijn én merken dat het te veel kost. Je kunt precies weten waar je grens ligt en hem toch steeds opnieuw passeren.
En ik geloof heel sterk dat het lichaam daarin ook informatie geeft. Wat ik vaak zie, is dat er al heel lang signalen zijn voordat het lichaam zich nadrukkelijker laat horen. Eerst fluistert het misschien met slechter slapen, vermoeidheid, hoofdpijn, spanning of een korter lontje. Als je daar lang overheen blijft gaan, kan het op een gegeven moment harder gaan schreeuwen. Niet omdat iedere lichamelijke klacht automatisch een emotionele oorzaak heeft, maar omdat lichaam en geest voor mij niet los van elkaar staan en er regelmatig ook een emotionele component meespeelt.
Daarom vind ik het belangrijk om lichamelijke signalen serieus te nemen. Niet pas als je lichaam je dwingt om stil te staan, maar juist eerder. Niet om er meteen een zwaar verhaal van te maken, wel om nieuwsgierig te worden naar wat er misschien al een tijd aandacht vraagt.
Misschien is dat wel wat ik deze vrouwen het liefst wil meegeven. Je hoeft niet eerst te bewijzen dat je het niet meer aankunt voordat je jezelf serieus mag nemen.
Alsof je pas hulp mag vragen als zelfs jij het niet meer kunt fixen.
Daar geloof ik dus niet in.